Abstrakt rəngkarlıq, Bakı mənzərələri və plastik formanın estetik axtarışları
Altay Oqtay oğlu Sadıqzadə 27 aprel 1951-ci ildə Bakıda, sənət mühiti ilə sıx bağlı olan ailədə anadan olub. 1966–1970-ci illərdə Ə. Əzimzadə adına Rəssamlıq Məktəbində, 1971–1977-ci illərdə isə Moskvada İ. Surikov adına Dövlət Rəssamlıq İnstitutunun rəngkarlıq fakültəsində təhsil alıb. 1979-cu ildə SSRİ Rəssamlar İttifaqına, 1988-ci ildə Bakı İncəsənət Mərkəzinə üzv qəbul edilib. İlk fərdi sərgisi 1988-ci ildə Bakıda keçirilib. Rəssamın yaradıcılıq fəaliyyəti rəngkarlıq və qrafika ilə yanaşı, heykəltəraşlıq, instalyasiya və məkan sənəti istiqamətlərini də əhatə edir. Onun sənət axtarışlarının səciyyəvi cəhəti müxtəlif ifadə vasitələrini vahid fərdi estetik düşüncə ətrafında birləşdirməsidir.
Sadıqzadənin rəngkarlığında təsvirin ənənəvi quruluşundan uzaqlaşma, formanın sərbəst interpretasiyası və abstrakt kompozisiya prinsipləri mühüm yer tutur. Rəssam reallığı birbaşa təqlid etmək əvəzinə, onu özünəməxsus vizual dil vasitəsilə yenidən mənalandırır. “Labirint”, “Fazada fiqur”, “Yaz seyrəngahı”, “Aparat”, “Yaz velosipedi”, “Müharibə” və “Aqressiv şəxsiyyət” kimi əsərlərində forma, xətt, rəng və məkan münasibətləri kompozisiyanın əsas ifadə vasitələrinə çevrilir. Bu əsərlərdə obrazın zahiri görünüşündən daha çox, onun yaratdığı emosional və düşüncəvi təsir ön plana keçir. Abstraksiya burada təsvirin inkarı deyil, gerçəkliyin fərqli bədii idrak səviyyəsində təqdim olunmasıdır.
Bakı və Abşeron mənzərələri rəssamın yaradıcılığında xüsusi məna qatına malikdir. Sənətşünaslıq doktoru, professor Ə. Salamzadənin tədqiqatında bu mənzərələr Sadıqzadənin rəngkarlığının əsas semantik istiqamətlərindən biri kimi araşdırılır. Onun şəhər təsvirlərində Bakı ənənəvi topoqrafik mənzərə çərçivəsindən çıxaraq dəniz, sahil, memarlıq və şəhər atmosferinin qarşılıqlı əlaqəsində formalaşan bədii obraza çevrilir. Bu yanaşmada məkan yalnız müşahidə edilən mənzərə deyil, yaddaş, zaman və fərdi təəssüratların birləşdiyi vizual mühitdir. Rəssamın Bakı mövzusuna müraciəti şəhərin tanış görüntülərini təkrarlamaqdan çox, onun bədii mahiyyətini fərdi təsvir dili ilə açmağa yönəlir.
Rəssamın plastik sənət sahəsindəki axtarışları onun yaradıcılıq dünyasını daha da genişləndirir. Metalın material xüsusiyyətləri, konstruktiv quruluş, siluet və abstrakt forma heykəltəraşlıq əsərlərində əsas ifadə vasitələri kimi çıxış edir. “Ekzotik formalar”, “Kainatda həyat” və “Arxeoloji qazıntılar: qanadlar” kimi nümunələrdə material və forma arasında qurulan münasibət diqqət çəkir. 2013-cü ildə Qaradağ ərazisində həyata keçirilən “Küləklər ərazisi” açıq hava heykəltəraşlıq layihəsi isə sənət obyektinin təbii və sənaye mühiti ilə münasibətini araşdıran əhəmiyyətli təşəbbüslərdən biridir. Bu layihədə heykəltəraşlıq yalnız müstəqil obyekt yaratmaqla məhdudlaşmır, həm də mövcud məkanın estetik qavrayışını dəyişdirən vasitəyə çevrilir.
Altay Sadıqzadənin yaradıcılığı müxtəlif beynəlxalq sərgi platformalarında nümayiş etdirilib. 2011-ci ildə Bakı Müasir İncəsənət Muzeyində keçirilən “22HX” fərdi sərgisi, 54-cü Venesiya Biennalesi çərçivəsində Azərbaycan incəsənətinin təqdim olunduğu sərgi proqramında iştirakı və 2018-ci ildə YARAT-ın “Painting Museum: Labour, Leisure and Dreams” layihəsində nümayiş etdirilən “Anamın portreti” əsəri onun sərgi tarixçəsinin mühüm məqamlarındandır. Rəssamın sənətində abstrakt təfəkkür, şəhər məkanının fərdi interpretasiyası və materialla eksperiment bir-birindən ayrı istiqamətlər deyil, vahid yaradıcılıq sisteminin qarşılıqlı tamamlanan tərəfləridir. Bu xüsusiyyətlər Altay Sadıqzadənin Azərbaycan müasir təsviri sənətində fərdi bədii dilə malik sənətkar kimi mövqeyini müəyyənləşdirir. Onun yaradıcılıq irsinin gələcək tədqiqi üçün əsərlərin xronoloji və texniki göstəricilər üzrə sistemləşdirilməsi, sərgi arxivinin və elmi kataloqun hazırlanması xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Art Space Gallery MEDIA




















